|
İnsanları birbirinden ayırt eden karakteristik özellikler
vardır. Saç, bunların içinde en çok çeşitlilik gösteren
önemli unsurlardan biridir. Rengi, şekli kişiden kişiye
değişir. Tüm bu doğal çeşitliliğinin dışında insanlar, kendi
zevkleri doğrultusunda saçlarının görüntüsünü değiştirerek
dış görüntülerini tamamlayan bir parça haline getirirler.
Saçın bireyler için ne kadar önemli olduğu yüzyıllardan beri
gösterilen özenden de bellidir. Ancak bu özenin her zaman
geri dönüşü olmayabilir ve saçlar kaybedilebilir. Zorlu bir
yaşam süren insan saçı yaşamına 1cm de 1100 adet folikül
olarak yeni doğduğunda başlar 25 yaşına gelindiğinde bu sayı
600 e düşer. Bunun nedeni dökülmeden çok sayı sabit olsa
bile büyümeye bağlı yüzey artışıdır.Saçlarımız doğumdan
ölüme dek devamlı bir yenilenme halindedir. Bu dökülme
mevsimlere bağlı olarak artış ve inişler yaşayabilir.
Özellikle ilkbahar ama daha belirgin oranda sonbaharda
dökülme artışı yaşanabilir. Bu dökülmenin gün ışığı
düzeyinin azalmasıyla oluşan melatonin düzeyindeki azalmaya
bağlı olduğu düşünülmektedir.
Sizin için saç dökülmesi önemli bir sorun ise ve
kaybetmekten korkuyorsanız bu sayfalarda aradığınızı
bulabilirsiniz.
Saçın Yapısı
Saçlar uzun, keratin içerikli yapılardır. Keratin kopmaya ve
aşınmaya dayanıklı bir proteindir. İnsan vücudundaki diğer
proteinler gibi keratin de amino asit olarak adlandırılan
küçük moleküllerin birleşmesinden oluşmuş büyük bir
moleküldür. Amino asitler tespih taneleri gibi artarda
dizilerek büyük proteinleri oluştururlar.Tek bir saç telinin
çapı, kişiden kişiye farklılık göstermekle birlikte, 0,05
ile 0,09 milimetre arasındadır.
a
Epidermis derinin en dış tabakasıdır. Her saç teli
epidermisteki bir çentikten çıkar. Saçımız, Saç kökü
ve saç gövdesi olmak üzere iki bölümden oluşur;
Saç Kökü: Saç teli, saç kökünden çıkar. Bu, kafa
derisinin yağ tabakasına gömülmüş küçük bir girintisidir.
Kökün deri içinde kalan kısmının en uç bölümüne saç soğanı
denir. Saç soğanı, canlı ve sürekli bölünen hücrelerden
oluşur. Bu hücreler silindirik yapıdaki uzun, ince saç
liflerini üretir. Soğanda ayrıca, saça rengini veren
pigmentleri üreten hücreler de bulunur. Bu pigmente melanin,
onu üreten hücrelere de melanosit denir Erkeklik
hormonlarının (androjenler) reseptörlerinin de bu bölümdeki
hücrelerin üzerinde olduğu bilinmektedir Saç kökünün
çevresinde ve bitişiğinde bir takım salgı bezleri de
bulunur. Bunların en önemlileri saçları kayganlaştıran yağı
(sebum) salgılayan yağ (sebase) bezleridir.
Saç Gövdesi: Saçın derinin dışında kalan kısmına
denilmektedir. Saç gövdesi keratine dönüşmüş ölü hücreler,
bunları bir arada tutan bazı maddeler ve bir miktar sudan
ibarettir. Saçı kesilen kişinin hiçbir acı hissetmemesinin
nedenide yapıdır. Saç gövdesi 3 tabakadan oluşmaktadır. Bu
tabakaları kısaca şöyle özetleyebiliriz: Medulla, Korteks ve
Kütikül. Medulla; en içte bulunur, sadece uzun ve kalın
saçlarda vardır. Korteks; keratin liflerden oluşmuştur ve
ortada yer alır, saç teline esneklik, sağlamlık ve renk
veren katman kortekstir. Kütikül; en dışta bulunur, renksiz
ve incedir, birbirinin üzerini 6- 10 kat bir birini sararak
örten hücrelerden oluşur. Saç korteksini korumak görevini
üstlenmiştir..
Saç Rengini ve
Yapısını Neler Etkiler
Saçın farklı renk ve tonları melanin pigmentasyonunun
bir sonucudur. Saçtaki melanin esas olarak saçın etrafındaki
melanositler tarafından üretilir. Saç, yaşla birlikte
grileşir. Ancak gerçek gri saçlar ileri yaşlara kadar ender
görülür; sıklıkla gri saçlar adı verilenler, beyaz ve
pigmentli saçın bir karışımıdır. Grileşmenin erken
aşamalarında ani bir pigmentasyon kaybı oluştuğu
düşünülmekle beraber farklı ırklara mensup insanların
saçlarının kesitsel görünümünde de farklılıklar olabilir.
Beyaz ırktan insanların saç kesiti ovaldir ve kıvırcıklaşma
eğilimi gösterir. Asyalı insanların yuvarlak ve düzdür.
Afrika ve Karayipler’deki insanların saç kesiti yassıdır ve
saç telleri birbirine dolaşıktır.
Saç Yaşam
Döngüsü
Saç kökleri uzun bir gelişme dönemi ve bunu takip eden daha
kısa bir dinlenme döneminden oluşan bir yaşam döngüsü
içindedirler Dinlenme döneminin sonunda ise saç dökülür ve
yerine aynı kökten başka bir saç büyümeye başlar. Böylelikle
yeni bir döngü başlamış olur.
Saçın yaşam döngüsü 3 fazdan oluşur. Anajen
(aktif büyüme), katejen (geçiş) ve telojen
(dinlenme). Anajen faz, yaklaşık 3-6 yıl, katejen faz 2-3
hafta ve telojen faz da ortalama 3- 3,5 ay sürer. Kafa
derisindeki binlerce farklı saç folikülü herhangi bir
zamanda farklı aşamalarda bulunur. Saç her ay ortalama 1 cm
kadar olmak üzere 3-6 sene boyunca sürekli büyür ve sonra
2-3 hafta boyunca büyümeyi durdurur. Bu süreden sonra saç
dökülmeye başlar ve Günde ortalama 80 ila 120 saç dökülmesi
görülebilir.
|
